Türkiye Havayolu İç Hat Şehir Çiftlerindeki Pazar Yapılarının Piyasa Yoğunlaşması Ölçütleri İle Belirlenmesi
Yazarlar (2)
Doç. Dr. Mehmet YAŞAR Kastamonu Üniversitesi, Türkiye
Prof. Dr. Ender Gerede Anadolu Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Açık Erişim Özgün Makale (Ulusal alan endekslerinde (TR Dizin, ULAKBİM) yayınlanan tam makale)
Dergi Adı Yönetim ve Ekonomi: Celal Bayar Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi
Dergi ISSN 1302-0064
Dergi Tarandığı Indeksler TR DİZİN
Makale Dili İngilizce Basım Tarihi 04-2018
Kabul Tarihi 17-04-2018 Yayınlanma Tarihi 27-04-2018
Cilt / Sayı / Sayfa 25 / 1 / 171–197 DOI 10.18657/yonveek.332119
Makale Linki http://dergipark.gov.tr/doi/10.18657/yonveek.332119
Özet
Türkiye’de 1983 ve 2003 yıllarında havayolu taşımacılığı pazarındaki ekonomikdüzenlemelerin serbestleştirilmesinin temel amacı rekabeti artırarak pazarın büyütülmesidir. 1983yılındaki serbestleşme iç hatlar pazarında kayda değer olumlu bir sonuç yaratmazken 2003yılındaki serbestleşmeden sonra iç hatlar pazarının önemli ölçüde büyüdüğü bilinmektedir. Bununlabirlikte büyümenin iç hatlarda yeni şehir çiftlerinin devreye girmesiyle mi yoksa daha öncedenhizmet götürülen şehir çifti pazarlarındaki rekabetin artmasıyla mı oluştuğu araştırmaya değer birkonudur. Herhangi bir pazarda gerçekleştirilen ekonomik faaliyetlerin az sayıda işletme tarafındanyürütülmesi anlamına gelen piyasa yoğunlaşmasının artması rekabeti olumsuz yönde etkilemektedir.Yoğunlaşmanın yüksek olduğu piyasalar monopol ve düopol pazarlara işaret etmektedir. Buçalışmada Türkiye iç hatlarında şehir çifti pazarlarındaki yoğunlaşma derecesi ölçülerek pazaragirişin serbestleştirilmesinin temel amacı olan rekabet artışının durumu ortaya konmuştur. Yolcusayıları üzerinden her bir şehir çifti için havayolu işletmelerinin pazar payları belirlenmiş ve 2012ve 2014 yılları arası temel alınarak toplam 1447 şehir çifti için yoğunlaşma değerlerihesaplanmıştır. Hesaplamalar yapılırken piyasa yoğunlaşması ile ilgili ölçüm araçları olan N firmayoğunlaşma oranı, Herfindahl-Hirschmann Endeksi ve Entropi Endeksi kullanılmıştır. Sonuç olarakpazarların çok büyük bir bölümünün monopol, önemli bir bölümünün düopol olduğu ve çok azsayıda şehir çiftinin oligopol ve oligopole yakın özellikler taşıdığı anlaşılmıştır. Şehir çifti pazarlarıyolcu sayıları üzerinden değerlendirildiğinde yoğunlaşmanın rekabeti olumsuz yönde etkileyecekkadar yüksek olduğu sonucuna varılmıştır
Anahtar Kelimeler