Lehçe-i Osmânî’de Müvelled Olarak Nitelenen Kelimeler
Yazarlar (2)
Doç. Dr. Kaan YILMAZ Kastamonu Üniversitesi, Türkiye
Ali Rıza Tosun
Kastamonu Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Açık Erişim Özgün Makale (SCOPUS dergilerinde yayınlanan tam makale)
Dergi Adı Osmanlı Mirası Araştırmaları Dergisi
Dergi ISSN 2148-5704 Dergi Bilgileri (2021)
Dergi Tarandığı Indeksler TR DİZİN
Makale Dili Türkçe Basım Tarihi 03-2021
Kabul Tarihi Yayınlanma Tarihi 10-03-2021
Cilt / Sayı / Sayfa 8 / 20 / 39–57 DOI 10.17822/omad.2021.181
Makale Linki http://www.osmanlimirasi.net/dergi//lehce-i-osmanide-muvelled-olarak-nitelenen-kelimeler-ss-39-57202103fd8201d.pdf
UAK Araştırma Alanları
Yeni Türk Dili (Eski Anadolu, Osmanlı, Türkiye Türkçesi)
Özet
Osmanlı sözlükçülüğünde önemli bir yeri olan Lehçe-i Osmânî’de müvelled olarak nitelenen kelimeler daha önce de araştırmacıların dikkatini çekmiştir. Ancak bu kelimelerin sözlükte neden bu sıfatla anıldıkları, hangi yapısal özelliklerin bu yakıştırmada etkisi olduğu gibi konular araştırma konusu edilmemiştir. Bu çalışmada Lehçe-i Osmânî’deki müvelled külliyatının yapısal görünümlerine dayalı sınıflandırılması yapılarak bu kelimelerin Osmanlı Türkçesindeki yerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla öncelikle Lehçe-i Osmânî’nin ikinci baskısından derlenen müvelled kelimeler alfabetik olarak sıralanmıştır. Bu sıralamada varsa kelimelerin eş ve farklı yazımları da bir araya getirilmiştir. Özellikle Lehçe-i Osmânî’den önce yazılmış ve onun çağdaşı sayılabilecek sözlüklerle karşılaştırma yapılmıştır. Bu inceleme sonucunda ilgili kelimelerin ses, biçim, anlam ve yazım bakımından gösterdikleri gelişimler çerçevesinde bu nitelemeyle anılmaya layık görüldükleri anlaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler