Determination of Radioactivity Levels in Different Mushroom Species from Turkey
Yazarlar (4)
Prof. Dr. Aysun Pekşen Ondokuz Mayis Üniversitesi, Türkiye
Prof. Dr. Aslı KURNAZ Kastamonu Üniversitesi, Türkiye
Doç. Dr. Nezahat TURFAN Kastamonu Üniversitesi, Türkiye
Prof. Dr. Beyhan Kibar Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Açık Erişim Özgün Makale (Diğer hakemli uluslarası dergilerde yayınlanan tam makale)
Dergi Adı Yuzuncu Yil University Journal of Agricultural Sciences
Dergi ISSN 1308-7576 Scopus Dergi
Dergi Tarandığı Indeksler TR DİZİN
Makale Dili İngilizce Basım Tarihi 03-2021
Kabul Tarihi 29-11-2020 Yayınlanma Tarihi 30-03-2021
Cilt / Sayı / Sayfa 31 / 1 / 30–41 DOI 10.29133/yyutbd.797101
Makale Linki http://dx.doi.org/10.29133/yyutbd.797101
UAK Araştırma Alanları
Nükleer Fizik
Özet
Radyoaktivite; doğal, karasal, dünya dışı faktörler veya insan aktivitesinden kaynaklanmaktadır. Radyoaktif elementler içeren toprakta yetişen bitkiler ve mantarlar gibi gıda maddeleri, topraktaki radyoaktif elemetleri absorbe edebilmektedir. Yabani olarak yetişen mantarlar pek çok türde toksikolojik, besleyici ve radyoaktif element biriktirebilmektedir. Gıda maddelerindeki radyoaktivite seviyelerinin bilinmesi insan sağlığının korunması açısından büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada, Türk halkı tarafından yaygın olarak tüketilen mantarlarda doğal olarak oluşan ${}^{238}U$, ${}^{232}Th$ ve ${}^{40}K$ nüklidleri ile yapay olarak oluşan ${}^{137}Cs$ nüklidinin aktivite konsantrasyonları, yıllık etkin dozlar ve yaşam boyu kanser riski değerleri belirlenmiştir. Türkiye'nin farklı yerlerinden 15 çeşit mantar örneği toplanmıştır. Sonuçlar ${}^{238}U$, ${}^{232}Th$, ${}^{40}K$ ve ${}^{137}Cs$ aktivite konsantrasyonlarının sırasıyla 9.2±1.6 - 75.4±8.8 Bq $kg^{-1}$, 10.9±1.6 - 76.3±8.9 Bq $kg^{-1}$, 925.9±29.0 - 3848.0±73.2 Bq $kg^{-1}$ ve 6.1±1.1 - 2824.8±79.8 Bq $kg^{-1}$ arasında değiştiğini göstermiştir. Ortalama toplam yıllık etkin doz 11.5 μSv $y^{-1}$ olarak bulunmuştur. ${}^{40}K$ radyonüklidi, ortalama toplam yıllık etkin doza 5.35 μSv $y^{-1}$ ile en yüksek katkıda bulunan radyonüklid olarak belirlenmiştir. Çalışmada yer alan mantarların tüketiminden kaynaklanan ortalama yaşam boyu kanser riski (ELCR) değeri 4.6 x$10^{-5}$.olarak belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Annual effective dose | Lifetime cancer risk | Mushroom | Radioactivity | Radionuclide