Osmanlı Astronomisin Epistemik Değişimi Üzerine Bir Değerlendirme
Yazarlar (1)
Prof. Dr. Yavuz UNAT Kastamonu Üniversitesi, Türkiye
Bildiri Türü Tebliğ/Bildiri Bildiri Dili Türkçe
Bildiri Alt Türü Tam Metin Olarak Yayınlanan Tebliğ (Uluslararası Kongre/Sempozyum)
Bildiri Niteliği Alanında Hakemli Uluslararası Kongre/Sempozyum
DOI Numarası 10.26650/PB/AA08.2023.002
Kongre Adı II. Uluslararası Prof. Dr. Fuat Sezgin İslam Bilim Tarihi Sempozyumu
Kongre Tarihi 07-10-2021 / 09-10-2021
Basıldığı Ülke Türkiye Basıldığı Şehir İstanbul
Bildiri Linki https://iupress.istanbul.edu.tr/tr/book/2-uluslararasi-prof-dr-fuat-sezgin-islam-bilim-tarihi-sempozyumu-bildiriler-kitabi/home
UAK Araştırma Alanları
Bilim ve Teknoloji Tarihi
Özet
Osmanlı Türkiye’sine yeni ve modern astronominin girişine ilişkin olarak çeşitli makaleler yazılmıştır. Bu alanda yapılan çalışmalara göre modern astronomi ve özellikle Kopernik’in Güneş merkezli kuramı 1660’lardan itibaren Osmanlılar tarafından, Batı’dan yapılan zîc ve coğrafya eserlerinin çevirileri ile tanınmaya başlamıştır. Ancak anlaşıldığı kadarıyla bu alanda en önemli katkı 17. yüzyılda İbrahim Müteferrika tarafından yapılmıştır. Zira ondan önceki astronomi ve coğrafya eserlerinde yeni astronomiye ilişkin meselelerde Osmanlı astronom ve coğrafyacıları meseleyi tam olarak kavrayamamış ve özellikle Kopernik kuramı yanlısı bir tavır sergileyememişlerdir. Bu tavır ne yazık ki Müteferrika’dan sonra da devam etmiş ve Osmanlılar geleneksel astronomiden kopamamışlardır. Kopernik Sistemi’nin kabul edilişi 19. yüzyılın ortalarını bulmuş, yeni astronomi kavramlarına kuşkulu bakış açısı bu döneme kadar devam etmiştir. Konuyla ilgili olarak 2020 yılında TÜBİTAK tarafından 1003 projesi kapsamında iki yıllık bir proje başlatılmıştır.“Osmanlı Astronomisinin Değişim ve Dönüşümü (17-19. Yüzyıllar Arası)” başlıklı projemizde konuyla ilgili bazı yazmalar üzerinden yeni bir okuma önerilmektedir. Bu bildirimizde projemiz kapsamında incelediğimiz bazı yazmalardan hareketle Osmanlıda modern astronomiye geçiş bağlamında ulaştığımız ilk veriler sunulacak ve tartışılacaktır. Projemizin kapsamı 17-19. yüzyıllar arası olduğundan çalışma daha çok bu dönemle sınırlandırılmıştır.
Anahtar Kelimeler
BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Atıf Sayıları
Google Scholar 2
Osmanlı Astronomisin Epistemik Değişimi Üzerine Bir Değerlendirme

Paylaş