Hoca İshak Efendi den Hoca Tahsin e Çağdaş Astronominin Türkiye ye Girişi
Yazarlar (1)
Prof. Dr. Yavuz UNAT Kastamonu Üniversitesi, Türkiye
| Bildiri Türü | Tebliğ/Bildiri | Bildiri Dili | Türkçe |
| Bildiri Alt Türü | Tam Metin Olarak Yayınlanan Tebliğ (Ulusal Kongre/Sempozyum) | ||
| Bildiri Niteliği | Alanında Hakemli Ulusal Kongre/Sempozyum | ||
| Kongre Adı | XV. Ulusal Astronomi Kongresi ve IV. Ulusal Öğrenci Astronomi Kongresi, Bildiri Kitabı | ||
| Kongre Tarihi | 27-08-2006 / 01-09-2006 | ||
| Basıldığı Ülke | Türkiye | Basıldığı Şehir | |
| Özet |
| Osmanlı Türklerinin modern astronomi ile ilk temasları 17. yüzyıl ortalarında başlamışsa da yeni astronominin ve yeni astronomi terimlerinin kabul görmesi 19. yüzyılın ortalarını bulmuştur. 17. yüzyılda modern astronominin Osmanlılara girişini sağlayan ilk eserler genellikle astronomi katalogları ve coğrafya çevirileridir. Yeni astronomiye ilişkin bu temaslar 18. yüzyılda Batı coğrafya eserlerinin, 18. yüzyılın ikinci yarısında ise Fransız astronomi tablolarının çevrilmesiyle devam etmiştir. Ancak bu döneme kadar hatta bu dönemden sonra bile yeni astronomi hakkında yapılan çeviriler ve yazılarda Kopernik astronomisine kuşkulu bakış sürmüştür. Yeni astronomiye karşı bu tereddütlü bakış açısı ancak 19. yüzyılın ortalarında ortadan kalkmıştır. 1830'larda Mühendishanelerin eğitim programlarının modernleşme çalışmalarıyla yeni astronominin kavramları ve bilgileri ayrıntılı bir şekilde Başhoca İshak Efendi'nin katkılarıyla girmiştir. Hoca İshak Efendi, Mecmûa-i Ulûm-i Riyaziye (Matematiksel Bilimler Seçkisi, Dört Cilt, İstanbul 1831–1845) adlı eserinin dördüncü cildinde yeni astronomi konularına da geniş bir biçimde değinmiştir. Ne var ki, bu eser Kopernik astronomisinden bahseden en geniş kapsamlı eser olarak kabul edilmesine karşın kuşkulu bakış açısını burada da görmek mümkündür. Bu kuşkulu bakış ne zaman kaybolmuş ve yeni astronomi bilgileri Türkiye’ye ne zaman tam olarak girmiştir? |
| Anahtar Kelimeler |