Salih Zeki’nin ve Ali Sedad’ın Mantık Algıları
Yazarlar (1)
Doç. Dr. Müjdat TAKICAK Kastamonu Üniversitesi, Türkiye
| Makale Türü | Özgün Makale (Ulusal alan endekslerinde (TR Dizin, ULAKBİM) yayınlanan tam makale) | ||
| Dergi Adı | Kutadgubilig: Felsefe Bilim Araştırmaları | ||
| Dergi ISSN | 1303-3387 | ||
| Dergi Tarandığı Indeksler | TR DİZİN | ||
| Makale Dili | Türkçe | Basım Tarihi | 09-2018 |
| Cilt / Sayı / Sayfa | – / 38 / 221–227 | DOI | – |
| UAK Araştırma Alanları |
Bilim ve Teknoloji Tarihi
|
||
| Özet |
| 19. yüzyılda matematik alanında meydana gelen olağan üstü gelişmeler, mate- matiğin bir temellendirme sorunu olduğu düşüncesini ortaya çıkarmıştır. Mate- matikçiler matematiği yeniden temellendirmek için çeşitli yöntemler denemiş- lerdir. Bunlardan biri matematiği mantığın önermeleri ile yeniden temellendirme düşüncesidir. Schröder, Frege, Peano, Russell, Hilbert, Whitehaed gibi matema- tikçiler bu akımın temsilcileridir. Aynı yüzyılda İngiltere’de De Morgan, Boole ve Jevons gibi mantıkçılar ise mantığı matematiğin diliyle yeniden ifade ederek, Aristoteles mantığına alternatif olarak matematik mantığı geliştirmişlerdir. Ma- tematik ve mantık alanında ortaya çıkan bu iki zıt anlayışın Osmanlı mütefekkir- lerine yansıması bu makalenin konusunu oluşturmaktadır. Bu amaçla dönemin iki önemli Türk düşünürü olan Ali Sedad’ın Mizanü’l-Ukûl fi’l-Mantık ve’l-Usûl ve Salih Zeki’nin Mizân-ı Tefekkür isimli eserleri incelenmiştir. Ali Sedad’ın Boole Cebiri olarak da isimlendirilen matematik mantıktan Osmanlı bilim dün- yasını ilk haberdar eden kişi olduğu, fakat matematik mantık düşüncesine katıl- madığı tespit edilmiştir. Salih Zeki’nin ise matematiğin mantığa indirgenmesi düşüncesine karşı çıktığı, fakat İngiliz mantıkçılarının ortaya attıkları matematik mantık düşüncesini savunduğu görülmüştür. |
| Anahtar Kelimeler |
BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
| Atıf Sayıları | |
| TR Dizin | 1 |