MENAKIPNAMELERDE FORMELLERİN KULLANIMI: “MENÂKIB-I ŞA’BÂN-I VELΔ ÖRNEĞİ
Yazarlar (1)
Prof. Dr. Gülten KÜÇÜKBASMACI Kastamonu Üniversitesi, Türkiye
| Makale Türü | Özgün Makale (MLA dergilerinde yayınlanan tam makale) | ||
| Dergi Adı | Türk Kültürü | ||
| Dergi ISSN | 1300-3372 | ||
| Dergi Tarandığı Indeksler | MLA, ESJI, DRJI | ||
| Makale Dili | Türkçe | Basım Tarihi | 06-2023 |
| Cilt / Sayı / Sayfa | 61 / 1 / 37–62 | DOI | – |
| Makale Linki | https://turkkulturu.org.tr/wp-content/uploads/2023/07/Turk-Kulturu-Dergisi.pdf | ||
| UAK Araştırma Alanları |
Türkiye Sahası Türk Halk Bilimi
|
||
| Özet |
| Menakıpnameler, sözlü gelenekteki menkıbelerin yazıya geçirilmesiyle oluşmuş eserlerdir. Bir anlatıda, anlatıya başlarken; olaydan olaya, zamandan zamana, mekândan mekâna geçişi sağlarken; benzer durumları ifade ederken ve anlatıyı tamamlarken formel/kalıp söz kullanılmaktadır. Masal, destan, hikâye gibi anlatı türlerinde formellerin kullanımı, çeşitleri ve işlevleri üzerine çalışmalar yapılmıştır. Sözlü icranın üslup özelliklerinden olan formeller menakıpnamelerde de görülür. Bu makalede,“Menâkıb-ı Şa’bân-ı Velî” den hareketle menakıpnamelerde hangi formellerin kullanıldığı, kullanılan formellerin çeşitleri ve işlevlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. İncelenen menakıpnamede, hem sözlü geleneğin kalıplarının kullanıldığı hem de yazılı icranın gerektirdiği yeni kalıp ifadelerin şekillendiği görülmüştür. Menakıpnamelerin dinleyici karşısında okunmak üzere yazılmasının da formellerin kullanımında belirleyici olduğu söylenebilir. |
| Anahtar Kelimeler |