Manas Destanında İlişki Sözleri
Yazarlar (1)
Prof. Dr. Gülten KÜÇÜKBASMACI Kastamonu Üniversitesi, Türkiye
| Makale Türü | Özgün Makale (Uluslararası alan indekslerindeki dergilerde yayınlanan tam makale) | ||
| Dergi Adı | Akademik Bakış Dergisi | ||
| Dergi ISSN | 1694-528X | ||
| Dergi Tarandığı Indeksler | ebSco, asos, isam, akademik dizin, tei, akademik tarih, aniji | ||
| Makale Dili | İngilizce | Basım Tarihi | 03-2017 |
| Cilt / Sayı / Sayfa | – / 60 / 546–566 | DOI | – |
| Makale Linki | http://www.akademikbakis.org | ||
| UAK Araştırma Alanları |
Türkiye Sahası Türk Halk Bilimi
|
||
| Özet |
| Dil ve kültür arasında ayrılmaz bir ilişki vardır. Kültürün hem bir ögesi hem de kültürün en önemli taşıyıcısı olan dil aracılığıyla ortaya konulan edebî metinlerden hareketle milletlerin karakterleri, değer yargıları ve dünyayı algılama biçimleri tespit edilebilir. Her dilde, günlük hayatta kurulan iletişimde belli zamanlarda ve belli durumlarda söylenmesi gelenekleşmiş sözler bulunmaktadır. Bu sözlere,“söz edimi”,“ilişki sözleri” ya da “kalıp sözler” denmektedir. Çocuğu olanlara söylenen sözler; hastaya söylenenler; hastası olana söylenenler; cenaze yakınlarına söylenen sözler; iş üzerindeki birine söylenenler; gurbete çıkan veya gurbetten gelenlerin yakınlarına söylenenler; yemek yiyene söylenenler; yeni bir kıyafet, ev vb. alanlara söylenen sözler; kişilerin birbirleriyle karşılaştıklarında söylenen sözler gibi pek çok durumda dile getirilen kalıplaşmış sözler bulunmaktadır. Türkçedeki ilişki sözlerinin pek çok dile oranla zengin ve çeşitli olduğu belirtilmektedir. Bu durum Türk toplumunda insanlar arası ilişkilerin daha sıkı oluşuyla açıklanmaya çalışılmıştır. İnsanlar arası iletişimde belli durumlarda kullanılan bu sözlerde bireyler arası ilişkilerdeki nezaket, saygı, tevazu gibi değerler; dua unsurları, çeşitli duyguların ifadesi ve Türk insanının dünyayı algılayış biçimi karşımıza çıkar. Buradan yola çıkarak Manas destanının Türkiye Türkçesindeki tercümelerinde ilişki sözleri tespit edilmiştir. Edebî metinler bir dilin tüm incelikleriyle işlenip karşımıza çıktığı eserlerdir. Dolayısıyla edebî metinler bir milletin kültürünün yeni nesillere aktarılmasında önemli rol oynarlar. Kırgız Türklerinin aynası durumunda olan Manas destanı incelendiğinde özellikle selamlaşma sözleri … |
| Anahtar Kelimeler |
