Dinî Sembollere Yönelik Psiko-Sosyal Tutumlar Ölçeğinin Geliştirilmesi Ve Bazı Değişkenlere Göre Karşılaştırılması
Yazarlar (2)
Dr. Öğr. Üyesi Çiğdem GÜLMEZ Kastamonu Üniversitesi, Türkiye
Prof. Dr. Fatma Zehra PATTABANOĞLU Kastamonu Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Açık Erişim Özgün Makale (ESCI dergilerinde yayınlanan tam makale)
Dergi Adı Bilimname
Dergi ISSN 1304-1878
Dergi Tarandığı Indeksler ESCI
Makale Dili Türkçe Basım Tarihi 12-2020
Cilt / Sayı / Sayfa – / 43 / 247–286 DOI 10.28949/bilimname.800251
Makale Linki https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1310374
Özet
Dinî semboller ilk uygarlıklardan günümüze kadar insan yaşamının ayrılmazunsurlarından birisi olmuştur. Ne var ki günümüz insanının bireysel vetoplumsal yaşamı üzerindeki etkisi bilimsel çalışmalarda henüz açık biçimdeortaya konulmuş değildir. Bu minvalde çalışmanın amacı dinî sembollere yöneliktutumları geçerli ve güvenilir olarak ölçebilen bir ölçme aracını geliştirmek vebazı demografik değişkenlere göre karşılaştırma yapmaktır. Geliştirilen taslakölçek ilk olarak Kastamonu Üniversitesinin çeşitli fakültelerinde öğrenim gören410 öğrenciye uygulanmıştır. Bu örneklemden elde edilen verilerle ölçeğinfaktör yapısı açımlayıcı faktör analiziyle belirlenmiş, güvenirlik analizleriyapılmıştır. Toplam 38 maddenin yer aldığı üç alt faktörlü bir ölçek eldeedilmiştir. Faktör yapısı belirlenen ölçek yaşları 18-65 arasında değişen 403kişilik ikinci bir örnekleme uygulanmıştır. Bu örneklemden elde edilen verilereuygulanan doğrulayıcı faktör analizi neticesinde üç faktörlü yapı doğrulanmıştır.Elde edilen uyum indeksleri RMSEA=0,081, NFI = 0,96, NNFI = 0,98, PNFI = 0,90,CFI= 0,98, IFI= 0,98, GFI = 0,87, AGFI= 0,89’dur. Cronbach Alfa katsayısı; 1. boyutiçin 0,97, ikinci boyut için 0,89 ve üçüncü boyut için 0,84’dir. Ayrıca her bir faktöriçin ortalama varyans değeri (AVE) ve kompozit güvenirlik (CR) değerihesaplanmıştır. AVE değerleri faktörler için sırayla 0,62, 0,54 ve 0,58, CR değeriise sırayla 0,97, 0,89 ve 0,87’dir. Bu sonuçlar ölçeğin ikinci örneklemde yaptığıölçümün geçerlik ve güvenirliğinin yüksek olduğunu göstermiştir. İlavetendemografik değişkenlere göre dinî sembollere yönelik tutumlarkarşılaştırılmıştır. Sonuçlara göre cinsiyet ve eğitim değişkenine göre dinîsembollere yönelik tutumlar farklılık göstermezken, dinî sembolleri tanımadüzeyi, öznel din algısı, yaş ve gelir değişkenleri açısından gruplar arasındaanlamlı farklılıklar görülmüştür.
Anahtar Kelimeler