HANEFİLİK VE MATURİDİLİĞİN BEKTAŞİLİK ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ
Yazarlar (1)
Prof. Dr. Mehmet ATALAN Kastamonu Üniversitesi, Türkiye
| Makale Türü |
Özgün Makale
(Ulusal alan endekslerinde (TR Dizin, ULAKBİM) yayınlanan tam makale)
|
||
| Dergi Adı | Kastamonu Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi | ||
| Dergi ISSN | 2602-2427 | ||
| Dergi Tarandığı Indeksler | TR DİZİN | ||
| Makale Dili | Türkçe | Basım Tarihi | 06-2017 |
| Cilt / Sayı / Sayfa | 1 / 1 / 25–47 | DOI | – |
| UAK Araştırma Alanları |
İslam Mezhepleri
|
||
| Özet |
| Bektaşilikte, Kur’an’ın emrine ve Peygamber’insünnetine dayanan asgari müştereklerden oluşan özgün bir Müslümanlık vardır. Önplanda tutulan dinî motifler, bütün Müslümanların üzerinde ittifak ettiği inançve ibadet esaslarıdır. Bektaşilikte ulûhiyet, nübüvvet ve ahiret inancınıkapsayan temel İslâm inançlarının oldukça merkezi ve yerleşik bir konumdaolduğunu gözlemlemek mümkündür. Ulûhiyet-Rububiyet inancı, peygamberlik inancıve Hz. Peygamber’in nübüvvet ve velayet nurunu birlikte taşıması yönüyle, nübüvvetkurumu içerisinde önemli bir yere sahip olan Hz. Ali sevgisi, Bektaşî düşüncesive geleneği ile beraber temel renklerini büyük ölçüde İslâm’dan almıştır.Bektaşilik, içerisindeki Sünnî unsurlar çerçevesinde ele alındığı zaman, genelolarak bunların Hanefi-Mâtûrîdî özellikler taşıdığı, dolayısıylaönemli ölçüde Hanefi-Mâtûrîdî din anlayışının hâkim olduğugörülecektedir. Bu noktada Bektaşilikte var olan algı da, büyük ölçüdeHanefi-Mâturîdîlikten beslenmektedir. Bektaşilikte Mâturîdîliğin kalıcıetkilerinin bulunduğu ifade edilerek, öncelikle itikâdi anlamda Ebû MansûrMâturîdî (333/944)’nin düşünceleri kabul edilmiş olduğu görülecektir. Buçerçevede, dinin öğrenilmesinde hem aklın hem de naklin öneminin vurgulanarakakla hakim bir rol verilmesi, imanın tanımından hareketle iman-amel ayrımınınyapılması, yine din-şeriat ayrımına dikkat çekilmesi, ayrıca müminin daimaümitle korku arasında bir tutum içerisinde olması gerekliliği gibi hususlar,Bektaşilikteki Mâtûrîdî etkilerin en somut göstergeleridir. Bektaşilikte özelliklefıkhi ve ameli konularda Hanefîlik’ten izler taşıdığı görülecektedir. Buçerçevede abdest, özellikle namaz, teyemmüm, oruç … |
| Anahtar Kelimeler |
