Dilbilimsel Çözümlemelerin Hadislerin Anlaşılmasında Kullanımı: İbn Huzeyme’nin Sahîh’i Özelinde
Yazarlar (2)
Doç. Dr. Bünyamin AYDIN Kastamonu Üniversitesi, Türkiye
Osman Aydin Hitit Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Açık Erişim Özgün Makale (Diğer hakemli uluslarası dergilerde yayınlanan tam makale)
Dergi Adı Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi
Dergi ISSN 2602-3067
Dergi Tarandığı Indeksler TR DİZİN
Makale Dili Türkçe Basım Tarihi 09-2023
Cilt / Sayı / Sayfa 7 / 3 / 490–513 DOI 10.32711/tiad.1282210
Makale Linki https://dergipark.org.tr/tr/pub/tiad
Özet
Hadisleri anlamak ve onlardan hüküm istinbatında bulunabilmek için rivayetler sened ve metin itibarıyla birçok açıdan tetkik edilmiştir. Ehl-i hadîsin Ehl-i rey ulemasının yöntemsel tercihlerine karşı geliştirdiği bir alt disiplin olan fıkhu’l-hadîs bu bağlamda özellikle lügavî unsurlar üzerinden rivayetleri anlamak ve hüküm bina etmek temeline dayanır. Meseleye bu zaviyeden bakıldığında çalışmanın konusu, Ehl-i hadîsin dilsel ögeleri doğrudan ya da dolaylı olarak kullanarak rivayetleri yorumlama çabaları ve bunun neticeleridir. Araştırmanın amacı, Arap dilinin hususiyetleri bağlamında gramatik veya anlamsal unsurların hadisleri anlamadaki katkılarının ortaya konulması ve bunun doğurabileceği muhtemel neticelerin açığa çıkarılmasıdır. Ehl-i hadîsin geniş bir yelpazeyi içerisine alması ve kendi içinde homojen bir yapı arz etmemesi nedeniyle çalışmada İbn Huzeyme gibi fıkhu’l-hadîs ve ihtilâfu’l-hadîs ilimleri noktasında yetkinliği bilinen bir âlim ile tahdide gidilmiştir. Araştırma Arap dili ilimleriyle Hadis ilimlerinin verilerini bir arada ele almakta, hadislerin doğru anlaşılması ve üzerine hüküm bina edilmesi noktasında lafzın değerini ve tek başına yeterlilik düzeyini tartışmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Hadis | Yorum | Arap Dili | İbn Huzeyme | Dilbilimsel Çözümleme