Türkiye ithalatında riski azaltmak açısından kaynak ülke çeşitlendirmesinin yoğunlaşma oranı ve herfındahl-hırschman endeksleri aracılığıyla ölçümü.
Yazarlar (2)
Ali Konak Türkiye
Prof. Dr. Serkan DİLEK Kastamonu Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Açık Erişim Özgün Makale (Diğer hakemli uluslarası dergilerde yayınlanan tam makale)
Dergi Adı Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi
Dergi ISSN 2147-9208
Dergi Tarandığı Indeksler TR DİZİN
Makale Dili İngilizce Basım Tarihi 10-2024
Kabul Tarihi 22-07-2024 Yayınlanma Tarihi 22-07-2024
Cilt / Sayı / Sayfa 20 / 0 / 414–422 DOI 10.17130/ijmeb.1491588
Makale Linki https://dergipark.org.tr/tr/pub/ijmeb/issue/84601/1491588
UAK Araştırma Alanları
Uluslararası Politik İktisat Uluslararası Ticaret
Özet
Küreselleşen dünyada ülkeler arasındaki dış ticaret faaliyetlerinin giderek arttığı görülmektedir. Covid19 pandemisi ve 2022 Rusya-Ukrayna savaşı sonrası dönemde ülkelerin ihracat ve ithalatını sınırlı sayıda ülkeden gerçekleştirmesinin riskli olduğu görülmüştür. Zira pandemi, savaş ya da iki ülke arasında yaşanması muhtemel anlaşmazlıklar ülkelerin ithalatının aniden kesilmesi sonucunu ortaya çıkarabilecektir. Gıda ve hammadde gibi ürünlerin ithalatının kesilmesi ise ülke ekonomisi açısından telafisi güç maliyetler ortaya çıkarabilecektir. Covid-19 pandemisi ile başlayan süreçte politika yapıcıların ithalat yapılan kaynak ülkeleri çeşitlendirme konusunda istekli oldukları görülmektedir. Bu çalışmada Türkiye’nin ithalatında önemli bir yere sahip olan kaynak ülkelere yönelik yoğunlaşma düzeyinin ölçülmesi amaçlanmıştır. Bu ölçüm yoğunlaşma oranları ve Herfindahl-Hirshman endeksleri ile yapılmıştır. Yapılan hesaplamalar neticesinde Türkiye’de CR4 değerlerinin 32,85 ile 43,63 arasında; CR8 değerlerinin ise 48,06 ile 58,85 arasında değiştiği görülmektedir. Bu değerler Türkiye için ithalatta orta-yüksek dereceli kaynak ülke çeşitliliğini işaret etmektedir. HHI değerlerinin de analiz edilen dönem boyunca 2000’in altında gerçekleştiği, bir diğer ifadeyle kaynak ülke çeşitlendirmesinin başarılı olduğu görülmektedir. Entropi endeksleri de minimum değer olan sıfırdan oldukça uzaktır. Sonuç olarak tüm endeksler Türkiye’nin kaynak ülke çeşitlendirmesinde başarılı olduğunu göstermektedir. Bununla birlikte tüm yoğunlaşma endeks sonuçlarına göre 2021, 2022 ve 2023 yıllarında ithalatta kaynak ülke çeşitlendirmesi açısından olumsuz yönde bir …
Anahtar Kelimeler