Doğal örtü yangını ve kontrollü anız yangınının bazı toprak özellikleri üzerine etkilerinin araştırılması
Yazarlar (3)
Doç. Dr. Mehmet Küçük Artvin Çoruh Üniversitesi, Türkiye
Prof. Dr. Ömer KÜÇÜK Kastamonu Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Açık Erişim Özgün Makale (Uluslararası alan indekslerindeki dergilerde yayınlanan tam makale)
Dergi Adı JOURNAL OF ANATOLIAN ENVIRONMENTAL AND ANIMAL SCIENCES
Dergi ISSN 2548-0006
Dergi Tarandığı Indeksler
Makale Dili Türkçe Basım Tarihi 01-2024
Cilt / Sayı / Sayfa 9 / 1 / 13–22 DOI 10.35229/jaes.1391056
Makale Linki https://scholar.google.com/scholar?cluster=12609545845565151932&hl=en&oi=scholarr
Özet
Uygun sıcaklık ve nem koşullarında ortaya çıkan orman yangınları dünya genelinde birçok yerde çalışma konusu olarak seçilmektedir. Aynı şekilde, anız yangınları da hasattan sonra kalan organik artıkları bertaraf etme açısından kullanılan bir yöntemdir. Bu çalışmada karaçam meşcerelerinde doğal olarak gerçekleşen örtü yangını ile kontrollü anız yakma uygulamalarının bazı toprak özellikleri üzerine etkileri karşılaştırılmalı olarak araştırılmıştır. Bu çalışma kapsamında doğal olarak yanmış karaçam alanları ile anız alanları belirlenmiş ve her iki alanda yanmış alanlar 18, yanmamış alanlar 18 olmak üzere toplamda 36 adet örnekleme noktası seçilmiştir. 0-5 cm ve 5-10 cm olmak üzere iki derinlik kademesinden, toplamda ise 72 toprak örneği alınmıştır. Bu örnekler üzerinde tekstür, pH, EC, organik karbon, toplam kireç, dispersiyon oranı, toprak su sabitleri (tarla kapasitesi, solma noktası ve faydalı su kapasitesi (FSK)) ve agregat stabilitesi analizleri yapılmıştır. Çalışma sonucunda, hem yangının hem de arazi kullanma durumumun (orman tarla) toprak özellikleri üzerinde önemli değişimlere neden olduğu belirlenmiştir. Değişim genel olarak arazi kullanım farklılığı bakımından istatistik anlamda önemli düzeyde çıkarken, yangının etkisi de bazı toprak özellikleri üzerinde farklılık göstermiştir. Anız alanlarındaki değişim daha belirgin şekilde ortaya çıkmıştır. Çalışma sonucu verileri ölü örtünün ortamdan uzaklaşması ve yanma sonucunda besin maddesinin toprağa katılması gibi özelliklerin doğal alanlarda örtü yangınının uygulanmasının yarar sağlayacağını ortaya çıkmaktadır ve ormancılıkta kullanılması öneri olarak sunulabilir. Diğer taraftan anız uygulamalarının ise mekanik işleme ve ürün hasadı ile verimliliği azalan toprağın toprak özelliklerini daha da kötüleştireceği öngörülmektedir. Bunun yerine tarlanın hasat artıkları ile sürülmesi ya da bir yıl nadasa bırakılarak toprağın dinlendirilmesi gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler
orman yangını | Karaçam | Anız yangını | arazi kullanım farklılığı