Türkiye’de Gelir Üzerinden Alınan Vergiler Üzerine Bir İnceleme: Gelir Vergisi Reformu ve Sonuçları
Yazarlar (2)
Dr. Öğr. Üyesi Abdurrahman KAYA Kastamonu Üniversitesi, Türkiye
Prof. Dr. Nazan Susam İstanbul Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Açık Erişim Özgün Makale (Diğer hakemli uluslarası dergilerde yayınlanan tam makale)
Dergi Adı Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimleri Fakültesi Dergisi
Dergi ISSN 2147-6012
Dergi Tarandığı Indeksler TR DİZİN
Makale Dili Türkçe Basım Tarihi 12-2024
Kabul Tarihi 22-11-2024 Yayınlanma Tarihi 31-12-2024
Cilt / Sayı / Sayfa 26 / 2 / 320–343 DOI 10.21180/iibfdkastamonu.1428623
Makale Linki https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3695194
UAK Araştırma Alanları
Maliye Tarihi Mali Hukuk Maliye Politikaları
Özet
Türkiye’de gelir üzerinden alınan vergilere bakıldığında, bu vergilerin Osmanlı döneminde hatta Osmanlı’dan önceki dönemlerde bile tahsil edildiği bilinmektedir. Bununla birlikte gelir üzerinden alınan vergilerin günümüzde en bilineni gelir vergisidir. Gelir Vergisi Kanunu’nun tarihi ise gelir üzerinden alınan vergilere kıyasla oldukça yenidir. Cumhuriyetin ilk dönemlerinde gelir üzerinden alınan bir vergi olan kazanç vergisi, milli gelir esnekliğini sağlayamaması, verimli ve etkin bir vergileme türü olamaması dolayısıyla kaldırılmıştır. Kazanç vergisinin kaldırılmasından sonra 1949 yılında çıkan Gelir Vergisi Kanunu ile yürürlüğe giren gelir vergisi günümüze kadar belli değişikliklerle de olsa gelebilmeyi başarmıştır. Bu çalışmada Türkiye’nin gelir vergisi kanununa kadar uyguladığı gelir vergileri ve gelir vergisine geçiş süreci incelenmiştir. Bu vergilerin yürürlükte olduğu dönemlere ait ekonomik ve siyasi gelişmeler de çalışmaya dahil edilmiştir. Son olarak, kazanç vergisi ile gelir vergisinin 1946- 1960 yıllarındaki verileri baz alınarak Maliye Bakanlığı’nın bütçe gerçekleşmeleri karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Bu vergilerin ekonomiye ve bütçeye katkıları ayrıntılı bir şekilde anlatılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Gelir Vergisi Kanunu | Gelir Vergisi | Kazanç Vergisi | Reform