Ahmet Vefik Paşa’nın Lehçe-i Osmânî’sinde Tanımı Bulunmayan Maddeler Üzerine
Yazarlar (2)
Doç. Dr. Kaan YILMAZ Kastamonu Üniversitesi, Türkiye
Ali Rıza Tosun
Kastamonu Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Açık Erişim Özgün Makale (Ulusal alan endekslerinde (TR Dizin, ULAKBİM) yayınlanan tam makale)
Dergi Adı Motif Akademi Halkbilimi Dergisi
Dergi ISSN 1308-4445
Dergi Tarandığı Indeksler TR DİZİN
Makale Dili Türkçe Basım Tarihi 03-2021
Kabul Tarihi Yayınlanma Tarihi 15-03-2021
Cilt / Sayı / Sayfa 14 / 33 / 401–409 DOI 10.12981/mahder.874256
Makale Linki https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1555335
UAK Araştırma Alanları
Yeni Türk Dili (Eski Anadolu, Osmanlı, Türkiye Türkçesi)
Özet
Lehçe-i Osmani, Ahmet Vefik Paşa’nın en önemli eseri sayılmaktadır. Bu eser modernsözlükçülük geleneğimizin ilk örneği olarak kabul edilir. Yazarı tarafından yenidendüzenlenmiş ikinci baskısıyla Lehçe-i Osmânî, Osmanlı Türkçesinin söz varlığını ArapçaFarsça kökenli olanlar ve olmayanlar şeklinde ikiye ayıran dikkat çekici bir kurguylatasarlanmıştır. Osmanlı sözlükçülüğünde daha önce eşi görülmemiş bir biçimde Türkçemadde başı kelime içeren eser, yazıldığı tarihten bu yana Türklük bilimcilerin temel başvurukaynaklarından biri haline gelmiştir. Lehçe-i Osmânî’nin bu değerli özellikleri yanında bazıkusurları da bulunmaktadır. Bunlardan en önemlisi bazı madde başı kelimelerin tanımsızunutulmuş/bırakılmış olmasıdır. Yeni bir düzenle Lehçe-i Osmânî’yi Latin harflerine aktaranRecep Toparlı (2000), bu maddelerin bazılarının tanımlarını saptayarak çalışmasına dahilettiğini belirtmiştir. Tanımını saptayamadığı bazı maddeleri ise çalışmasına almadığını dilegetirmiştir. Bu çalışma öncelikli olarak Toparlı tarafından tanımı belirlenemeyen maddelerintanımlarını açıklamak için hazırlanmıştır. Sözlük içi ve sözlük dışı tarama yöntemiyle tanımısaptanabilen maddeler, sonuca ulaşmak için kullanılan kaynakların tanıklığıyla sıralanmıştır.Tanımı saptanamayan maddeler ise ileride konuya ilgi duyacak araştırmacıların dikkatinesunulmuştur.
Anahtar Kelimeler