Büyüme ve Sağlık İlişkisinin PVAR Yöntemi ile Analizi
Yazarlar (2)
Dr. Öğr. Üyesi Hasan USTA Kastamonu Üniversitesi, Türkiye
Doç. Dr. Erdoğan Kotil Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Türkiye
| Makale Türü |
Özgün Makale
(Diğer hakemli uluslarası dergilerde yayınlanan tam makale)
|
||
| Dergi Adı | Uluslararası İşletme Bilimi ve Uygulamaları Dergisi | ||
| Dergi ISSN | 2791-8866 | ||
| Dergi Tarandığı Indeksler | Erih Plus | ||
| Makale Dili | Türkçe | Basım Tarihi | 04-2025 |
| Cilt / Sayı / Sayfa | 5 / 1 / 37–58 | DOI | – |
| Makale Linki | https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4636326 | ||
| UAK Araştırma Alanları |
Sağlık Ekonomisi
İktisat Teorisi
|
||
| Özet |
| Bu çalışmada sağlığın ekonomik büyüme ile ilişkisi beşeri sermaye faktörü üzerinden kurulmaktadır. VAR modeli tüm değişkenlerin karşılıklı olarak ilişkilerini analiz edilerek geleceğe yönelik öngörüler yapılmasına imkân sağlar. İktisadi bir modele dayanma şartı olmaksızın tüm değişkenler bağımsız olarak modele dahil edilebilmektedir ve diğer yapısal modellerden farklı olarak herhangi bir kısıtlamaya tabi olmadan analiz yapılabilmektedir. VAR modelleri teorik bir temel gerektirmemektedir, modeldeki tüm değişkenler içsel değişkenler olarak alınabilmektedir. İktisat teorisinde tam olarak tanımlanmamış ilişkiler VAR modeli kullanılarak incelenebilmektedir. Bu çalışmada VAR modelinin tercih edilmesinin nedeni analize dahil edilen değişkenler arasında teorik bir ilişkinin olmamasıdır. Büyüme Oranı (GRW), İnsani Kalkınma Endeksi (HDI), Kişi Başına Düşen Gelir İçindeki Sağlık Harcamalarının Oranı (HPR), İşgücüne Katılım Oranı (LFP) ve Aşılama Oranı (IMN) değişkenlerinin 2000-2019 yılları arasındaki verilerinin bağımsız değişken olarak kullanıldığı bir Panel VAR (PVAR) modeli kurularak, bu değişkenlerin birbirleriyle olan etkileşimlerinin analizleri yapılmaya çalışılmıştır. Yapılan varyans ayrıştırma ve etki tepki analizi sonuçlarında tüm ülke grupları için farklı sonuçlar elde edilmiştir. Uzun dönem dengenin analizi için yapılan Johansen Eşbütünleşme Testi’nde koentegre vektörlerin varlığı tespit edilmiş ve Hata Düzeltme Modeli (VECM) kurularak tahmin denklemi elde edilmiştir. Bu tahmin denklemlerine göre oluşan bir şokun etkisinin tüm gruplarda en geç iki yıl içerisinde ortadan kalkacağı hesaplanmıştır. |
| Anahtar Kelimeler |
