Investigation of the Effects of Foliar Amino Acid, Melatonin and Potassium Applications on Spinach Cultivar under Water Stress
Yazarlar (1)
Doç. Dr. Nezahat TURFAN Kastamonu Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Açık Erişim Özgün Makale (Diğer hakemli uluslarası dergilerde yayınlanan tam makale)
Dergi Adı BURSA ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ
Dergi ISSN 2651-4044
Dergi Tarandığı Indeksler TR DİZİN
Makale Dili İngilizce Basım Tarihi 01-2025
Cilt / Sayı / Sayfa 39 / 1 / 1–22 DOI 10.20479/bursauludagziraat.1489707
UAK Araştırma Alanları
Bitki Fizyolojisi
Özet
Bu çalışmanın temel amacı, su eksikliği stresinin (WD) ıspanak üzerindeki etkilerini hafifletmede asparajin (Asn), fenilalanin (Phe), melatonin (Mel) ve potasyum nitrat (KNO3) ekzogen uygulamalarının potansiyel faydalarını araştırmaktır. Bu dört kimyasalın kuraklık stresindeki fideler üzerindeki iyileştirici etkileri, büyüme hızı özellikleri, klorofil, ikincil metabolitler, azotlu bileşikler, mineral içerikleri ve antioksidan enzim aktivitesindeki değişimler karşılaştırılarak değerlendirilmiştir. Sonuçlara göre, WD uygulamasıyla ıspanak fidelerinin büyüme hızı özellikleri azalmış ancak Asn, Phe, Mel ve KNO3 ilaveleri kuraklığın büyüme parametreleri üzerindeki baskılayıcı etkisini hafifletmiştir. Dört uyarıcının uygulaması, WD stresine maruz bırakılan fidelerde kontrole kıyasla klorofil, lutein, antosiyanin, fenolik bileşikler, flavonoidler, prolin ve glisinbetain (GB) içeriğinde önemli bir artışa yol açmıştır. Ayrıca bu uyarıcılar WD stresi altındaki fidelerde malondialdehit (MDA) ve hidroejen peroksit (H2O2) üretimini baskılamış ancak polifenol oksidaz (PPO), askorbat peroksidaz (APX), katalaz (CAT), proksidaz (POD) ve süperoksit dismutaz (SOD) aktivitelerinde önemli bir artışa neden olmuştur. WD uygulamasıyla magnezyum (Mg), kalsiyum (Ca), mangan (Mn) vedemir (Fe) düzeyleri azalırken, potasyum (K), fosfor (P), sülfür (S), nikel (Ni), bakır (Cu) çinko (Zn) düzeyleri artırmıştır. Veriler değerlendirildiğinde, su eksikliği stresine maruz kalan Acosta ıspanak çeşidine dışarıdan Asn, Phe, Mel ve KNO3 verilmesinin, oksidatif stresi önleyerek, enzimatik ve enzimatik olmayan savunma mekanizmasını güçlendirerek verim ve besin kalitesinin artmasına önemli katkı sağladığı söylenebilir.
Anahtar Kelimeler
Antioksidant | besin | ıspanak kültürü | uyarıcılar | su stresi