Body-Focused Repetitive Behaviors in Adolescents and Young Adults: Co-Occurrence Patterns, Psychiatric Comorbidities and Turkish Validity and Reliability Study of the Generic Body-Focused Repetitive Behavior Scale-8
Yazarlar (10)
Hande Günal Okumuş
T.C. Sağlık Bakanlığı, Türkiye
T.C. Sağlık Bakanlığı, Türkiye
Doç. Dr. Makbule ESEN ÖKSÜZOĞLU Kastamonu Üniversitesi, Türkiye
Meryem KAŞAK
T.C. Sağlık Bakanlığı, Türkiye
T.C. Sağlık Bakanlığı, Türkiye
Dr. Öğr. Üyesi Doğancan Sönmez T.C. Sağlık Bakanlığı, Türkiye
Dr. Öğr. Üyesi Burak Okumuş Uşak Üniversitesi, Türkiye
Ayşe Selma Yenen Menderes
Nazlı Merve Korkmaz T.C. Sağlık Bakanlığı, Türkiye
İsranur Yenen Sivri T.C. Sağlık Bakanlığı, Türkiye
Dr. Öğr. Üyesi Yusuf Selman Çelik T.C. Sağlık Bakanlığı, Türkiye
Steffen Moritz Yabancı Kurumlar, Almanya
| Makale Türü |
Özgün Makale
(SSCI, AHCI, SCI, SCI-Exp dergilerinde yayınlanan tam makale)
|
||
| Dergi Adı | Nöropsikiyatri Arşivi (Q4) | ||
| Dergi ISSN | 1309-4866 Dergi Bilgileri (2026) | ||
| Dergi Tarandığı Indeksler | SCI-Expanded | ||
| Makale Dili | Türkçe | Basım Tarihi | 01-2026 |
| Cilt / Sayı / Sayfa | 63 / 1 / 119–128 | DOI | 10.29399/npa.29099 |
| Makale Linki | https://www.noropsikiyatriarsivi.com/makaleOzet?id=2840 | ||
| UAK Araştırma Alanları |
Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları
|
||
| Özet |
| Giriş ve Amaç: Beden Odaklı Tekrarlayıcı Davranışlar (BOTD), yaygın olmakla birlikte sıklıkla tanı konulamayan ve yeterince tedavi edilemeyen davranışlar olup oluşum mekanizmalarına ilişkin bilgi ise sınırlıdır. Sekiz maddelik Genel Beden Odaklı Tekrarlayıcı Davranış Ölçeği -8 (GBTDÖ-8), pratik ve tanılar ötesi kullanılabilen bir özbildirim ölçeğidir. Bu çalışmanın amacı, ergenler ve genç yetişkinlerden oluşan bir klinik örneklemde GBTDÖ-8’in Türkçe formunun geçerlilik ve güvenilirliğini değerlendirmek ve BOTD örüntülerini incelemektir. Yöntem: Örneklem, en az bir eşik altı veya klinik BOTD’ye sahip 12-30 yaş arası 362 ergen ve genç erişkinden oluşmuştur. Ergenler; GBTDÖ-8, Kısa Semptom Envanteri (KSE) ve Çocuklar için Yaşam Kalitesi Ölçeği’ni (ÇİYKÖ); genç erişkinler ise GBTDÖ-8, KSE ve Kısa Form-12 Sağlık Anketi’ni (SF-12) doldurmuştur. Araştırmacılar BOTD şiddetini değerlendirmek amacıyla Klinik Global İzlenim Ölçeği- Semptom Şiddeti alt ölçeğini (KGİ-S) kullanmıştır. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 17,74 ± 5,04 olup %78,7’sinin kadın cinsiyette olduğu belirlenmiştir. GBTDÖ-8’in Türkçe formu yüksek düzeyde iç tutarlılık göstermiş ve semptom şiddeti (α = .853), işlevsellikte bozulma (α = .779) ve toplam puan (α = .855) olmak üzere, iyi uyum sağlayan iki faktörlü bir yapıya sahip olduğu belirlenmiştir. Test- tekrar test analizleri de ölçeğin geçerliliğini ve güvenilirliğini desteklemiş; Cronbach alfa katsayısı .851 olarak saptanmıştır. Toplamda 50 farklı BOTD örüntüsü tanımlanmış; bu örüntüler arasında ise en yaygın olanları deri yolma, tırnak yeme, dudak/yanak ısırma ve eklem çıtlatma kombinasyonu (%8,56) olmuştur. Bunu sırasıyla yalnızca tırnak yeme (%8,01) ile tırnak yeme, dudak/yanak ısırma ve eklem çıtlatma kombinasyonu (7.18%) izlemiştir. Sonuç: Bulgular, GBTDÖ-8’in Türkçe formunun klinik ortamlarda kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir özbildirim aracı olduğunu doğrulamaktadır. Bununla birlikte, bu çalışma; BOTD’nin klinik yönetiminin iyileştirilmesi için farkındalığın artırılması ve bireye özgü terapötik müdahale yaklaşımlarının geliştirilmesi gerekliliğini de vurgulamaktadır. |
| Anahtar Kelimeler |
| Beden odaklı tekrarlayıcı davranışlar | ergenler | geçerlilik | genç yetişkinler | güvenilirlik | örüntü |
BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
| Atıf Sayıları | |
| TR Dizin | 1 |