OSMANLI TAŞRA MECLİSLERİNE BİR ÖRNEK: KÜRE-İ NÜHAS MUHASSILLIK MECLİSİ
Yazarlar (1)
Doç. Dr. Sibel KUNDAKÇI Kastamonu Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Açık Erişim Özgün Makale (Ulusal alan endekslerinde (TR Dizin, ULAKBİM) yayınlanan tam makale)
Dergi Adı KARADENİZ İNCELEMELERİ DERGİSİ
Dergi ISSN 2146-4642
Dergi Tarandığı Indeksler TR DİZİN
Makale Dili Türkçe Basım Tarihi 05-2024
Cilt / Sayı / Sayfa 18 / 36 / 11–50 DOI 10.18220/kid.1477982
Makale Linki https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3903804
UAK Araştırma Alanları
Kent Tarihi Osmanlı Tarihi
Özet
Osmanlı Devleti‟nin taĢra teĢkilatının yapılanmasında tımar sistemi oldukça önemli bir yere sahiptir. Ortaçağ Ģartlarında özellikle taĢradaki gelirlerin merkez tarafından toplanması ve maaĢ olarak dağıtılması oldukça zor bir iĢti. Bu zorluk, vazife sahiplerinin maaĢ yerine doğrudan tarım gelirlerini toplaması gerekliliğini beraberinde getirmiĢtir. Böylece devlet, dirlik sahipleri aracılığıyla taĢradaki çoğu vergiyi toplayabilir hale gelmiĢtir. Ancak zamanla tımar sisteminde meydana gelen bozulmalar karĢısında alınan tedbirler, iltizam ve malikâne sistemini ortaya çıkarmıĢtır. Bu Ģekilde, vergiler, mültezim ve mütesellim ve hatta ayan gibi yerel idareciler tarafından toplanmıĢtır. Tanzimat Fermanı ile iltizam sistemi kaldırılmaya çalıĢılmıĢ ve vergilerin merkez tarafından toplanmasını sağlamak amacıyla muhassıllık meclisleri kurulmuĢtur. Bu meclislerden biri de Küre-i Nühas Muhassıllık Meclisi olmuĢtur. Kastamonu Sancağı‟na bağlı Küre-i Nühas Kazası‟nda kurulan bu meclisin aldığı kararların yazılı olduğu defter çalıĢmanın ana kaynağını oluĢturmaktadır. Deftere göre, Küre-i Nühas Muhassıllık Meclisi‟ne bağlı olan meclisler, meclis üyeleri ve atanma Ģekilleri, meclisin idarî alanda aldığı kararlar değerlendirilerek meclisin bir mahkeme gibi de çalıĢtığı anlatılacaktır. Sancak dâhilinde Kastamonu ve Küre-i Nühas‟ta olmak üzere sadece iki muhassıllık meclisi açılmıĢtır. Değerlendirilen Küre-i Nühas Muhassıllık Meclisi ise yaklaĢık altı ay kadar çalıĢabilmiĢtir.
Anahtar Kelimeler