Fuzzy Logic-Based Evaluation of Physicochemical Water Quality Parameters in the Gökırmak River (Türkiye)
Yazarlar (5)
Prof. Dr. A. Y. Sonmez Kastamonu Üniversitesi, Türkiye
Doç. Dr. Semih Kale Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Türkiye
Arş. Gör. Dr. Yiğit TAŞTAN Kastamonu Üniversitesi, Türkiye
Dr. Öğr. Üyesi Rahmi Can ÖZDEMİR Kastamonu Üniversitesi, Türkiye
Doç. Dr. Ali Eslem KADAK Kastamonu Üniversitesi, Türkiye
| Makale Türü |
Özgün Makale
(SCOPUS dergilerinde yayınlanan tam makale)
|
||
| Dergi Adı | Research in Agricultural Sciences | ||
| Dergi ISSN | 2979-9686 Dergi Bilgileri (2025) | ||
| Dergi Tarandığı Indeksler | TR DİZİN | ||
| Makale Dili | İngilizce | Basım Tarihi | 09-2025 |
| Cilt / Sayı / Sayfa | 56 / 3 / 234–242 | DOI | 10.17097/agricultureatauni.1693998 |
| Makale Linki | https://doi.org/10.17097/agricultureatauni.1693998 | ||
| UAK Araştırma Alanları |
Su Ürünleri İşleme Teknolojileri
|
||
| Özet |
| Geleneksel su kalitesi sınıflandırma yöntemleri sabit eşik değerlerine dayanmaktadır ve bu durum ölçüm değerlerinin bu sınırların ne kadar uzağında veya yakınında olduğunu yansıtamamaktadır. Bu katı yaklaşım, nehirlerin ekolojik durumunun değerlendirilmesinde belirsizliklere yol açmaktadır. Buna karşılık, bulanık mantık, sınıflar arasında kademeli geçişlere izin vererek ve parametrelerin göreli önemini dikkate alarak daha esnek bir değerlendirme çerçevesi sunmaktadır. Bu çalışmada, Türkiye'deki Gökırmak Nehri'nin su kalitesini değerlendirmek amacıyla bulanık mantık tabanlı bir sınıflandırma sistemi geliştirilmiş ve ulusal standartlarda tanımlanan klasik su kalite indeksi ile karşılaştırılmıştır. On farklı fizikokimyasal parametre (sıcaklık, pH, çözünmüş oksijen, elektriksel iletkenlik, nitrat, nitrit, amonyum, fosfat, biyokimyasal oksijen ihtiyacı ve kimyasal oksijen ihtiyacı) bir yıl boyunca altı istasyonda aylık olarak izlenmiştir. Bulanık mantık modeli üçgensel üyelik fonksiyonları ve Mamdani çıkarım sistemi ile oluşturulmuştur. Modelin performansı, Yüzey Suları Yönetmeliği'ne göre uzman değerlendirmeleri ile karşılaştırılarak test edilmiştir. Sistem, toplam sınıflandırmaların %90'ında uyum sağlamış olup bu oran, bulanık mantık yaklaşımının su kalitesi değerlendirmesinde güvenilir bir araç olduğunu göstermektedir. Bulgular, bulanık mantık tabanlı yöntemlerin sınıflandırma belirsizliklerini azaltmanın yanı sıra sürdürülebilir su kaynakları yönetimi için karar destek aracı sağlayabileceğini ortaya koymaktadır. Daha geniş veri setlerinin ve geçmiş yıllara ait kayıtların dahil edilmesi, yöntemin genellenebilirliğini artırmak için önerilmektedir. |
| Anahtar Kelimeler |
| Karar destek sistemi | Çevresel İzleme | Bulanık mantık | Su kirliliği | Su kalite değerlendirmesi |
BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
| Atıf Sayıları | |
| Google Scholar | 1 |