Anadolu Karaçamı (Pinus nigra) Gençleştirme Meşcerelerinde Kontrollü Yakma Uygulamalarının Mikroeklembacaklılar Üzerine Etkileri
Yazarlar (4)
Öğr. Gör. Dr. Ayşegül Gözde TİRYAKİ GÜNGÖR Kastamonu Üniversitesi, Türkiye
Prof. Dr. Ömer KÜÇÜK Kastamonu Üniversitesi, Türkiye
Meriç Çakır Çankırı Karatekin Üniversitesi, Türkiye
Doç. Dr. Mehmet Küçük Artvin Çoruh Üniversitesi, Türkiye
| Makale Türü |
Özgün Makale
(Ulusal alan endekslerinde (TR Dizin, ULAKBİM) yayınlanan tam makale)
|
||
| Dergi Adı | JOURNAL OF ANATOLIAN ENVIRONMENTAL AND ANIMAL SCIENCES | ||
| Dergi ISSN | 2548-0006 | ||
| Dergi Tarandığı Indeksler | TR Dizin | ||
| Makale Dili | Türkçe | Basım Tarihi | 12-2025 |
| Cilt / Sayı / Sayfa | 10 / 6 / 986–994 | DOI | 10.35229/jaes.1753830 |
| Makale Linki | https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/5103333 | ||
| UAK Araştırma Alanları |
Ziraat, Orman ve Su Ürünleri
|
||
| Özet |
| Kontrollü yakma, belirlenmiş yönetim hedeflerine ulaşabilmek için kullanılan bir arazi yönetim şeklidir. Özellikle orman yangınlarının önlenmesi, biyolojik çeşitliliğin sürdürülebilmesi, bitki örtüsünün yenilenmesi gibi farklı ormancılık faaliyetleri için bilimsel bir araç olarak kullanılmaktadır. Ancak kontrollü yakma her ne kadar örtü yangın olarak düşük şiddetli de olsa toprak biyolojik çeşitliliğini ve topluluk yapısını doğrudan ya da dolaylı olarak değiştirebilmektedir. Toprak biyoçeşitliliğinin büyük bir kısmını oluşturan mikroeklembacaklıların miktarını önemli ölçüde azalttığı, habitatlarının büyük bir kısmını tahrip ettiği bilinmektedir. Bu çalışmada Anadolu karaçamı (Pinus nigra) gençleştirme meşceresinde yapılan kontrollü yakmanın mikroeklembacaklılar üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Toprak mikroeklembacaklı örneklemesi yapılırken koridorlar oluşturulmuş, yanmış alanın içinden (üst, orta ve kenar etkisi) üç alan ve bir adet kontrol alanı olacak şekilde dört deneme alanı kurulmuştur. Modifiye berlesse hunisi ile canlılar ekstrakte edilmiştir. Ayrıca bu alanlardan alınan toprak örneklerinde sıcaklık, EC ve pH analizleri yapılmış, mikroeklembacaklıların yaşamsal faaliyetleri tespit edilmiştir. Alanlarda yakma uygulamalarından sonra mikroeklembacaklılardaki birey sayılarındaki değişim ve bu alanlara tekrar gelebilme durumları ortaya konulmuştur. Mikroeklembacaklılar çalışma süresince; %36 kontrol, %24 üst alan, %24 orta alan ve %16 kenar etkisi alanına gelebilmişlerdir. Ayrıca bu alanlarda 10 taksona ait 10 familya tespit edilmiştir. Çalışma alanlarından elde edilen bulgular incelendiğinde, karaçam meşceresinde kontrollü yakma yapılan alanlarla kontrol alanı karşılaştırıldığında kontrol alanında toprak mikroeklembacaklılarının ortalama birey sayısının (74523bry.m-2) daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Mikroeklembacaklıların yaşam döngüleri toprak nemi ile doğrudan ilişkilidir. Yakma uygulamasını takiben özellikle ölü örtünün alana gelme durumuna ve topraktaki neme bağlı olarak üst, orta ve kenar etkisi alanlardan en az birine gelebildikleri özellikle kontrollü yakma uygulamasını takip eden bahar aylarında miktar bakımından daha fazla olduğu tespit edilmiştir. |
| Anahtar Kelimeler |
| Kontrollü yakma | Toprak mikroeklembacaklıları | Yangın ekolojisi. |
BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
| Atıf Sayıları | |
| Google Scholar | 1 |