NAKKAŞ ŞAHKULU’NA DAİR YENİ BULGULAR: SEYYİDLİĞİ MESELESİ, HZ.ALİ SEVGİSİ, NEŞREDİLMEMİŞ ŞİİRLERİ
Yazarlar (1)
Dr. Öğr. Üyesi Serap DENİZMEN Kastamonu Üniversitesi, Türkiye
| Makale Türü |
Özgün Makale
(SCOPUS dergilerinde yayınlanan tam makale)
|
||
| Dergi Adı | Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi | ||
| Dergi ISSN | 1306-8253 Scopus Dergi | ||
| Dergi Tarandığı Indeksler | Scopus | ||
| Makale Dili | Türkçe | Basım Tarihi | 03-2026 |
| Cilt / Sayı / Sayfa | 0 / 117 / 61–82 | DOI | 10.60163/tkhcbva.1669795 |
| Makale Linki | https://doi.org/10.60163/tkhcbva.1669795 | ||
| UAK Araştırma Alanları |
Osmanlı Sahası Klasik Türk Edebiyatı
Osmanlı Sahası Dışındaki Klasik Türk Edebiyatı
|
||
| Özet |
| Kanunî Sultan Süleyman döneminde Topkapı Sarayı'nda nakkaş başı olan Şahkulu, Sazyolu isimli bezeme üslubunun ilk temsilcisi olan maharetli bir ressamdır. Yavuz Selim'in 1515'te Tebriz'den sürgün olarak getirttiği sanatkar yıllar içerisinde mesleğinde yükselmiş; Kanunî döneminde sernakkaş olmuştur. Kişisel hayatına dair bilgiler çok az olsa da resimleri, sanatı, üslubu hakkında mebzul miktarda çalışma vardır. Bu makalede Nakîbüleşraf Defterleri'nde rastlanılan bir siyadet kaydının Nakkaş Şahkulu'na ait olma ihtimali değerlendirilmektedir. Ayrıca şahsî mührünün deşifresinde bazı hatalar tespit edilmiş; mührün çözümü yeniden verilmiştir. Mühür üzerine Hz.Ali ve ailesine olan sevgisini hakkettiren sanatkarın muhabbetinin izleri ejderha-simurg-aslan mücedelesini tasvir ettiği bir resminde aranmış ve resim sembolik açıdan yeniden yorumlanmıştır. Hz. Ali Cenknâmeleri ve Hz.Ali'nin kötücül ejderhayı öldürmesini konu alan Destân-ı Ejderha gibi anlatıların görsel sanatlara etkisi; "Allah'ın arslanı" olarak isimlendirilen Hz.Ali'nin çeşitli sanatlarda arslan figürü ile sembolize edilmeye başlanması; Şahkulu'nun sanatında -bahsedilen resim özelinde- Hz.Ali sembolizmi gibi meseleler ele alınmıştır. Penâhî mahlası ile şiirler yazan sanatkarın yazma eser kütüphanelerindeki bazı şiir mecmualarında bugüne dek neşredilmemiş Türkçe ve Farsça şiirleri tespit edilmiş; transkripsiyonu yapılarak ilim camiası ile paylaşılmıştır. |
| Anahtar Kelimeler |
| Tasavvuf |
BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
| Atıf Sayıları |