Battânî ve Zîc-i Sâbî adlı astronomi eseri, I
Yazarlar (1)
Prof. Dr. Yavuz UNAT Kastamonu Üniversitesi, Türkiye
| Makale Türü | Özgün Makale (Uluslararası alan indekslerindeki dergilerde yayınlanan tam makale) | ||
| Dergi Adı | Uluslararası Katılımlı Bilim, Din ve Felsefe Tarihinde Harran Okulu Sempozyumunda sunulmuş bildiri | ||
| Makale Dili | – | Basım Tarihi | 01-2006 |
| Cilt / Sayı / Sayfa | 0 / 0 / 28–30 | DOI | – |
| Makale Linki | https://www.academia.edu/download/37093054/T21_-_Battani_ve_Zici.pdf | ||
| UAK Araştırma Alanları |
Bilim ve Teknoloji Tarihi
|
||
| Özet |
| Battânî, Suriye’de Rakka’da özel bir gözlemevi kurdu ve 877–929 yılları arasında burada gözlemeler yaptı. Ekliptiğin eğimini dakik olarak belirlemeyi başardı. Güneş yılını 365 gün 5 saat 46 dakika 24 saniye olarak belirledi. Güneş’in apojesinin boylamının Batlamyus’ un (MS 150 yılları) gözlemlerinden bu yana 16 0 47 ı arttığını buldu. Bu, apoje ve perije noktalarının hareketli olduğu anlamına gelmekteydi. Burada yaptığı gözlemleri Zîc-i Sâbî adlı astronomi katalogunda topladı. Bu zîc, De Scienta Stellarum-Ce Numeris Stellarum etMotibus adıyla Nallino tarafından Latinceye de çevrilmiştir (3 cilt, Milan 1899-1907). Battânî’nin bu zîci, o güne kadar yapılan bütün zîclerden daha doğruydu. Aynı zamanda matematikçi de olan Battânî, bu alanda da son derece önemli çalışmalar yaptı. Sinüs, kosinüs, tanjant, kotanjant, sekant ve kosekantı gerçek anlamda ilk defa kullanan bilim adamının Battânî olduğu söylenmektedir. Battânî, çalışmaları sırasında bazı temel trigonometrik bağıntılara ulaştı ve bunları astronomik hesaplamalarda kullandı. Bu çalışmada Battânî’nin zîcine ilişkin bilgiler verilecek ve astronomi tarihi açısından önemine değinilecektir. |
| Anahtar Kelimeler |