Positive Psychology and SEL within Islamic religious education: a phenomenological study in Türkiye and the Netherlands
Yazarlar (1)
Arş. Gör. Dr. Dilek BAL KOÇAK Kastamonu Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Özgün Makale (SSCI, AHCI, SCI, SCI-Exp dergilerinde yayınlanan tam makale)
Dergi Adı British Journal of Religious Education (Q1)
Dergi ISSN 0141-6200 Dergi Bilgileri (2026)
Dergi Tarandığı Indeksler SSCI
Makale Dili Türkçe Basım Tarihi 06-2026
Kabul Tarihi Yayınlanma Tarihi 16-06-2026
Cilt / Sayı / Sayfa – / 0 / – DOI 10.1080/01416200.2026.2690037
Makale Linki https://doi.org/10.1080/01416200.2026.2690037
UAK Araştırma Alanları
İlahiyat
Özet
Bu çalışma, pozitif psikoloji ve sosyal-duygusal öğrenme (SEL) perspektifinden İslam din eğitiminin erken ergenlik dönemindeki öğrencilerin dinî kimlik gelişimi ve psikolojik iyi oluşlarıyla ilişkisini, Türkiye (çoğunluk bağlamı) ve Hollanda'da yaşayan Türk kökenli öğrenciler (azınlık bağlamı) örneğinde fenomenolojik bir yaklaşımla incelemektedir. Araştırmada, 11-12 yaşlarındaki 12 öğrenciyle gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmeler refleksif tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiştir.
Bulgular, her iki ülkede de İslam din eğitiminin anlam oluşturma, ahlaki özneleşme, öz denetim ve kararlılık, aidiyet duygusu ve duygusal dayanıklılık gibi sosyal-duygusal öğrenme süreçlerini desteklediğini göstermektedir. Bununla birlikte, bu süreçlerin sosyo-kültürel bağlama göre farklı biçimlerde deneyimlendiği görülmüştür. Türkiye'de din eğitimi daha çok ahlaki öz disiplin ve toplum yararına davranışları destekleyen yapılandırılmış bir süreç olarak algılanırken, Hollanda'da aidiyet, psikolojik güvenlik ve baş etme becerilerini güçlendiren bir ortam olarak deneyimlenmiştir.
Analiz sonucunda dört tema belirlenmiştir: (1) yaşam amacı ve ahlaki özneleşme, (2) öz denetim ve kararlılık, (3) aidiyet ve tanınma duygusu ve (4) dinî pratiklerde toplumsal cinsiyete ilişkin beklentiler. Bulgular, farklı sosyo-kültürel bağlamlara rağmen öğrencilerin İslam din eğitimini anlam oluşturma, duygusal düzenleme ve aidiyet duygusunu destekleyen önemli bir kaynak olarak yorumladıklarını göstermektedir. Çalışma, çoğunluk ve azınlık bağlamlarında İslam din eğitimi ile sosyal-duygusal öğrenme odaklı pedagojilerin bütünleştirilmesine yönelik öneriler sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler