Hasan-ı Basrî’nin Hz. Ali’den Semâı Meselesinde Sûfîler İle Hadisçiler Arasındaki İhtilaf
Yazarlar (1)
Doç. Dr. Eyyup AKDAĞ Kastamonu Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Açık Erişim Özgün Makale (Ulusal alan endekslerinde (TR Dizin, ULAKBİM) yayınlanan tam makale)
Dergi Adı Sufiyye
Dergi ISSN 2791-6650
Dergi Tarandığı Indeksler TR DİZİN
Makale Dili Türkçe Basım Tarihi 06-2026
Cilt / Sayı / Sayfa – / 20 / – DOI 10.46231/sufiyye.1880079
Makale Linki https://doi.org/10.46231/sufiyye.1880079
UAK Araştırma Alanları
Tasavvuf
Özet
Hasan-ı Basrî’nin Hz. Ali’den semâı meselesi, tarihi süreçte hadisçiler ile sûfîleri karşı karşıya getirmiş ve bu meseledeki ihtilaf ise canlılığını sürekli korumuştur. Mütekaddim hadis ulemasının ekseriyeti, Hasan-ı Basrî’nin Hz. Ali’den semâını sâbit ve sahih bulmazken bu görüşe müteahhir hadis uleması da katılarak onlar da semâın varlığını kabul etmemişlerdir. Hadisçiler tarafından semâın kabul edilmemesi, sûfîlerin görüşlerini derinden sarsmakta ve Hasan-ı Basrî’ye verdikleri manayı tamamen mesnetsiz ve asılsız hale getirmektedir. Zira sûfîler, Hasan-ı Basrî’yi, Hz. Ali’nin talebesi olarak kabul etmişler, Hasan-ı Basrî’nin manevî eğitimini ve zikir telkinini Hz. Ali’den aldığını ve onun elinden de hırka giydiğini savunmuşlardır. Halvetiyye, Rufâiyye, Kübreviyye, ve Sühreverdiyye gibi Hz. Ali’ye mensup tarikatlar bu görüşe uygun olarak tarikat silsilelerini Cüneyd-i Bağdâdî, Serî es-Sekatî, Ma‘rûf el-Kerhî, Dâvûd-i Tâî, Habîb el-‘Acemî ve Hasan-ı Basrî kanalıyla Hz. Ali’ye ulaştırmışlardır. Bu tarikat silsilesi, Hasan-ı Basrî’nin irşad ilmini ve zikir telkinini Hz. Ali’den aldığını açıkça ortaya koymaktadır. Oysa hadisçiler, sûfilerin bu görüşüne Hasan-ı Basrî’nin Hz. Ali’den semâı sâbit ve sahih değil ki talebeliği sahih olsun şeklinde itiraz yöneltmişlerdir. Bu meselede bir kısım hadis uleması ise sûfîlerin yanında yer alarak çoğunluk hadis ulemasının görüşüne karşı çıkmışlar ve semâın sâbit ve sahih olduğunu delilleriyle ortaya koymaya çalışmışlardır. Bunlar arasında öncü ve etkili bir isim olarak bilhassa Süyûtî’nin adını zikretmek gerekir. Bu makale, Hasan-ı Basrî’nin sûfîler nazarındaki konumu, Hz. Ali’den semâını kabul etmeyen çoğunluk hadis ulemasının …
Anahtar Kelimeler
BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Atıf Sayıları
Google Scholar 1
Hasan-ı Basrî’nin Hz. Ali’den Semâı Meselesinde Sûfîler İle Hadisçiler Arasındaki İhtilaf

Paylaş