Anadolu karaçamının [Pinus nigra J.F. Arnold ssp. pallasiana (Lamb.) Holmboe] bazı popülasyonlarında yüksek sıcaklık şoku uygulamalarının tohum canlılığı ve çimlenmesi üzerine etkileri
Yazarlar (6)
Prof. Dr. Sezgin AYAN Kastamonu Üniversitesi, Türkiye
Erkan Cihan
Doç. Dr. Esra Nurten YER ÇELİK Kastamonu Üniversitesi, Türkiye
Orhan Gülseven
Kastamonu Üniversitesi
Şeyma Selin Akın
Kastamonu Üniversitesi
Öğr. Gör. Dr. Ergin YILMAZ Kastamonu Üniversitesi
Makale Türü Açık Erişim Özgün Makale (SCOPUS dergilerinde yayınlanan tam makale)
Dergi Adı Turkish Journal of Forestry
Dergi ISSN 2149-2174
Dergi Tarandığı Indeksler SCOPUS TUBITAK CABI
Makale Dili İngilizce Basım Tarihi 05-2020
Kabul Tarihi Yayınlanma Tarihi 30-06-2020
Cilt / Sayı / Sayfa 21 / 2 / 106–112 DOI 10.18182/tjf.677339
Makale Linki https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1177953
UAK Araştırma Alanları
Silvikültür
Özet
Orman yangınları, Akdeniz tipi iklimin hakim olduğu bölgelerde sıklıkla görülen ve süksesyon üzerinde büyük öneme sahip bir olaydır. Orman ağaçları için de geçerli olan bu durum, bazı türlerin rejenerasyonunu kolaylaştırırken, bazı türlerin ise alanda varlığını kaybetmesine sebep olmaktadır. Bu sebeple; türe özgü yangın ekolojisinin bilinmesi önem arz etmektedir. Yangınların tohum canlılığı ve çimlenmesi üzerine etkilerinin bilinmesi; alanda var olan türlerin gelişimini ve takibini kolaylaştıracaktır. Bu çalışmada, dört farklı ana ıslah zonundan toplam 15 farklı Anadolu karaçamı [Pinus nigra J.F. Arnold ssp. pallasiana (Lamb.) Holmboe] popülasyonundan temin edilmiş tohumlar üzerine farklı sıcaklık şokları (70, 90, 110 ve 130 ºC) değişik sürelerle (1 ve 5 dk.) uygulanmış ve çimlenmeler takip edilmiştir. Çalışma sonucunda; 130°C ve 5dk. süreli uygulamaların tohumların çimlenme kabiliyetinde kayıplara sebep olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte, 110 ºC’ye kadar çimlenme kabiliyetinde olumsuz etkilenmeden Anadolu karaçamı tohumlarının yüksek sıcaklık şoklarına dayanabildiği belirlenmiştir. Ayrıca, 1 dk. süreli sıcaklık şoku uygulamasının çimlenme yüzdesini düşürücü etki yapmadığı tespit edilmiştir. Sütçüler-Tota (1600 m), Çal-İnceler (1560 m), Alaçam-Gölcük (1050 m), Bursa (950 m) ve Domaniç-Dereçarşamba (1400 m) populasyonları en yüksek çimlenme kapasitesine sahip popülasyonlar olarak tespit edilmiştir. Uygulamalar arasından 70ºC-5 dk, 90ºC-1 ve 5 dk, 110ºC-1 dk ve 130 ºC-1 dk’lık işlemleri kontrol grubuna göre çimlenme yüzdesini arttırmıştır.
Anahtar Kelimeler